I. Türkoloji Kongresi 1926 yılında Bakü´de düzenlenmiş. Dönemin büyük alimleri Türkoloji nin en kapsamlı ilk toplantısını yapmışlar ve gelecek 100 yılların stratejilerini tartışmışlar. Ne yazık ki, bu toplantıya katılan 150´ye aşkın aydının tamamına yakını repressia döneminde sürgün ve ölümlerle katledilmiş, yok edilmiştir.
Ancak aradan tam 90 yıl geçti ve yine 300´e yakın dünya alimiyle birlikte Bağımsız Azerbaycan´ın başkenti Bakü´de; I. Bakü Türkoloji Kongresi´nin 90. Yılı Anısına yeniden aynı salonda toplandık... Çok hüzünlü ve anlamlı bir sempozyum oldu. Özellikle Uluslararası Türk Akademisi Başkanı Prof. Dr. Darxan Kıdırali´nin sunduğu "Ortak Türk Tarih Dil ve Edebiyatının Müzakeresi " adlı çalışma; vizyoner içeriği ile büyük ilgi çekti.
Kongrenin hazırlanmasında çok büyük emekleri geçen Nizami Edebiyat Enstitüsü Müdürü ve Azerbaycan Milli İlimler Akademiyası Başkan Yardımcısı Prof. Dr. İsa Habipbeyli´ye ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı Başmüşaviri Prof. Dr. Kemal Abdulla beye, özellikle teşekkür etmek istiyorum. Bu iki güzel insan, dünya Türkolojisinin de en aydın uzuvlarındandır. Ayrıca Turkologiya dergisinin mesul katipiğini de yapan Elçin İbrahimov´a da teşekkür ediyorum.
Toplantının ikinci günü AZ TV´nin Seher programına da konuk olduk... Ahmet Bican Ercilasun, Fikret Türkmen, Dilek Yalçın ve Teymur Kerimli hocalarımla; 90. Yıl´ı konuştuk. Türkolojinin kurbanlarını saygıyla ve hüzünle andık...
Zalimleri tarih karanlık sayfasına gömse de acılar unutulmuyor ve ölümler -ne iyi ki - düşünceleri öldüremiyor...